Informed Consent

1. Onderzoek en behandelplan

Voorafgaand aan de behandeling verzamelt de orthodontist de gegevens die nodig zijn om een diagnose te stellen en een behandelplan op te stellen. Hierbij kunnen onder andere mondonderzoek, digitale gebitsscans of gebitsmodellen, mond- en gebitsfoto's en röntgenfoto's worden gebruikt.

Op basis hiervan wordt een behandelplan opgesteld. Daarbij worden, voor zover voor uw situatie van toepassing, het doel en de aard van de behandeling, de behandelwijze, de verwachte behandelduur, relevante risico's en mogelijke complicaties, alternatieven en eventuele aanvullende tandheelkundige of chirurgische behandeling met u besproken.

In sommige gevallen kan het noodzakelijk of wenselijk zijn om één of meerdere tanden of kiezen te verwijderen. Dit wordt per patiënt beoordeeld en, indien van toepassing, vooraf met u besproken.

Een orthodontische behandeling is vrijwillig. Een mogelijk alternatief kan zijn om geen orthodontische behandeling te laten uitvoeren en de bestaande gebitssituatie te accepteren.

2. Duur en resultaat van de behandeling

De duur van een orthodontische behandeling is niet exact te voorspellen. Deze is onder andere afhankelijk van de ernst van de gebits- en/of kaakafwijking, groei en ontwikkeling, de biologische reactie van tanden en omliggende weefsels en de medewerking van de patiënt.

Het niet of onvoldoende dragen van voorgeschreven apparatuur of elastieken, beschadiging van de beugel, onvoldoende mondhygiëne en het niet nakomen van afspraken kunnen de behandeling vertragen en het behandelresultaat negatief beïnvloeden.

Wij streven naar een zo goed mogelijk functioneel en esthetisch behandelresultaat. Een specifieke behandelduur, een perfect resultaat of een levenslang onveranderd resultaat kan echter niet worden gegarandeerd.

3. Medewerking van de patiënt

Een goede medewerking is belangrijk voor een veilig en succesvol verloop van de behandeling. Wij verwachten daarom dat de patiënt:

• het gebit en de orthodontische apparatuur zorgvuldig schoonhoudt en daarbij de gegeven poets- en mondhygiëne-instructies opvolgt;
• niet met overmatige druk of op een traumatische manier poetst;
• de instructies van de orthodontist en het behandelteam opvolgt;
• elastieken, uitneembare beugels en andere voorgeschreven apparatuur volgens instructie draagt;
• zorgvuldig met de beugel en andere apparatuur omgaat;
• voedingsadviezen opvolgt en voorzichtig is met hard, kleverig of ander voedsel dat de apparatuur kan beschadigen;
• veelvuldig gebruik van suikerhoudende voedingsmiddelen en dranken vermijdt;
• afspraken nakomt;
• zo snel mogelijk contact met de praktijk opneemt wanneer orthodontische apparatuur beschadigd of losgeraakt is of wanneer onverwachte klachten ontstaan, ook wanneer binnenkort al een reguliere afspraak gepland staat.

Wanneer de medewerking of mondhygiëne onvoldoende is en daardoor de gezondheid van het gebit of een verantwoord verloop van de behandeling in gevaar komt, kan het noodzakelijk zijn de behandeling aan te passen, tijdelijk te onderbreken of in uitzonderlijke gevallen voortijdig te beëindigen. Dit wordt met de patiënt en/of wettelijk vertegenwoordiger(s) besproken.

4. Mondhygiëne, cariës en ontkalkingen

Tijdens een orthodontische behandeling is een goede mondhygiëne extra belangrijk.

Bij onvoldoende mondhygiëne en/of veelvuldig gebruik van suikerhoudende producten kunnen gaatjes (cariës), tandvleesontsteking (gingivitis) en blijvende witte of bruine verkleuringen van het glazuur (ontkalkingen) ontstaan. Deze risico's bestaan ook zonder orthodontische behandeling, maar kunnen tijdens een beugelbehandeling groter zijn.

Goed poetsen betekent niet dat met veel kracht moet worden gepoetst. Zowel onvoldoende reinigen als een onjuiste of te harde poetstechniek kan nadelige gevolgen hebben voor tanden en tandvlees. De patiënt krijgt daarom instructies over de verzorging van het gebit en de orthodontische apparatuur.

Ook tijdens de orthodontische behandeling blijft het belangrijk om de reguliere controles bij de eigen tandarts te blijven bezoeken. Orthodontische controles vervangen de periodieke controles bij de eigen tandarts niet.

5. Tandvlees, kaakbot en recessies

Een orthodontische behandeling en de daarbij uitgevoerde tandverplaatsingen kunnen invloed hebben op het tandvlees en het bot rondom tanden en kiezen.

Tijdens of na een orthodontische behandeling kan het tandvlees zich bij één of meerdere tanden of kiezen terugtrekken. Dit wordt een gingivale recessie genoemd. Een recessie kan ook ontstaan bij een tand of kies waarbij vóór de orthodontische behandeling nog geen recessie aanwezig was. Orthodontische tandverplaatsing kan een rol spelen bij het ontstaan of toenemen van een recessie.

Het risico op het ontstaan of toenemen van een recessie is niet voor iedere patiënt en iedere tand of kies hetzelfde. Het risico kan onder andere samenhangen met de richting en mate van tandverplaatsing, de beschikbare botbedekking rondom de tand of kies, een dun gingivaal fenotype, reeds bestaande recessies en andere individuele anatomische factoren.

Ook te hard of op een onjuiste of traumatische manier poetsen kan het tandvlees beschadigen en kan bijdragen aan het ontstaan of toenemen van een recessie. Het is daarom belangrijk om niet alleen goed en regelmatig, maar ook met de juiste poetstechniek en zonder overmatige druk te poetsen. Volg hiervoor de poets- en mondhygiëne-instructies van de praktijk.

Door een recessie kan een deel van de tandwortel bloot komen te liggen. Dit kan onder andere leiden tot gevoeligheid en een veranderd uiterlijk van het tandvlees. In sommige gevallen kan aanvullende behandeling noodzakelijk of wenselijk zijn.

Wanneer vóór of tijdens de orthodontische behandeling sprake is van tandvleesontsteking, parodontitis, bestaande recessies, onvoldoende ondersteuning door het kaakbot of andere relevante risicofactoren, kan aanvullend onderzoek of behandeling door bijvoorbeeld de eigen tandarts, mondhygiënist of parodontoloog worden geadviseerd.

Wanneer tijdens de orthodontische behandeling een recessie ontstaat of een bestaande recessie toeneemt, wordt beoordeeld of aanpassing of tijdelijke onderbreking van de orthodontische behandeling noodzakelijk is en of aanvullend onderzoek of behandeling wenselijk is.

6. Wortelresorptie

Tijdens een orthodontische behandeling kunnen de wortels van tanden of kiezen korter worden. Dit wordt wortelresorptie genoemd.

Een geringe mate van wortelresorptie heeft meestal geen gevolgen. Bij een klein aantal patiënten kan echter meer wortelresorptie optreden. In ernstige gevallen kan dit gevolgen hebben voor de langetermijnprognose van het betreffende gebitselement.

Wanneer daarvoor een indicatie bestaat, kan röntgenonderzoek worden verricht om de wortels te beoordelen. Wanneer relevante wortelresorptie wordt vastgesteld, kan het noodzakelijk zijn de behandeling aan te passen, tijdelijk te onderbreken of in uitzonderlijke gevallen voortijdig te beëindigen.

7. Vitaliteit van tanden en kiezen

Een tand of kies kan bijvoorbeeld door een eerder ongeval, een grote restauratie of andere beschadiging een verminderde vitaliteit hebben zonder dat dit vooraf klachten geeft.

In zeldzame gevallen kan tijdens of na een orthodontische behandeling blijken dat de zenuw van een tand of kies beschadigd raakt of afsterft. Dit risico kan groter zijn bij tanden en kiezen die in het verleden beschadigd zijn geweest.

Een aanvullende behandeling door de eigen tandarts of een andere tandheelkundig behandelaar, bijvoorbeeld een wortelkanaalbehandeling, kan dan noodzakelijk zijn.

8. Pijn, gevoeligheid en irritatie

Na het plaatsen of bijstellen van orthodontische apparatuur kunnen tanden en kiezen gedurende enkele dagen gevoelig of pijnlijk zijn. Ook kunnen lippen, wangen, tong en ander mondslijmvlies tijdelijk geïrriteerd raken.

De ernst en duur hiervan verschillen per patiënt.

Bij hevige, langdurige of ongebruikelijke klachten dient u contact op te nemen met de praktijk.

9. Losraken of breken van apparatuur

Orthodontische apparatuur is specifiek ontworpen voor de behandeling en moet zorgvuldig worden behandeld.

Onderdelen kunnen losraken of breken. Hierdoor kunnen lippen, wangen, tong of andere delen van het mondslijmvlies beschadigd of geïrriteerd raken. In zeer uitzonderlijke gevallen kan een los onderdeel worden ingeslikt of in de luchtwegen terechtkomen.

Neem bij breuk, beschadiging of losraken van orthodontische apparatuur zo snel mogelijk contact op met de praktijk.

Wanneer herstel of vervanging noodzakelijk is, worden daarvoor de op dat moment geldende regels en tarieven voor orthodontische zorg toegepast. Indien kosten voor rekening van de patiënt komen, wordt de patiënt hierover conform de geldende regels geïnformeerd.

10. Kaakgewrichtsklachten

Tijdens een orthodontische behandeling kunnen klachten van de kauwspieren of kaakgewrichten ontstaan, zoals pijn, vermoeidheid, beperkte mondopening, knappen of andere gewrichtsgeluiden. Ook hoofd- of oorpijn kan voorkomen.

Dergelijke klachten komen eveneens voor bij mensen die geen orthodontische behandeling ondergaan. Het ontstaan van deze klachten tijdens een orthodontische behandeling betekent daarom niet automatisch dat deze door de behandeling zijn veroorzaakt.

Bespreek nieuwe of toenemende klachten met de orthodontist.

11. Groei en ontwikkeling van de kaken

Met name bij kinderen en jongvolwassenen kan de groei van de kaken anders verlopen dan vooraf werd verwacht.

Onvoorziene of afwijkende groei kan invloed hebben op het behandelresultaat. Hierdoor kan aanpassing van het behandelplan noodzakelijk worden. In bepaalde gevallen kan later aanvullende orthodontische behandeling of een kaakchirurgische behandeling worden overwogen.

12. Onverwachte reactie van tanden en kiezen

Niet iedere tand of kies reageert op dezelfde manier op orthodontische krachten.

Een tand kan bijvoorbeeld vergroeid zijn met het kaakbot (ankylose), onvoldoende doorbreken, moeilijk verplaatsbaar blijken of anders reageren dan vooraf kon worden voorzien.

Hierdoor kan de behandeling langer duren of kan het oorspronkelijk beoogde behandelresultaat niet volledig haalbaar blijken. Wanneer dit relevant is voor de behandeling, bespreekt de orthodontist de mogelijke aanpassing van het behandelplan en eventuele alternatieven.

13. Ruimtes tussen tanden en 'black triangles'

Na het rechtzetten van tanden kunnen in sommige gevallen kleine open ruimtes tussen tanden en het tandvlees zichtbaar worden. Deze worden ook wel open gingivale embrasures of 'black triangles' genoemd.

Dit komt onder andere vaker voor bij volwassenen, bij bepaalde tandvormen en wanneer sprake is van teruggetrokken tandvlees of verlies van bot en tandvlees tussen de tanden.

Soms kan aanvullende orthodontische of tandheelkundige behandeling het uiterlijk hiervan verbeteren. Volledige correctie is niet altijd mogelijk.

14. Allergie en overgevoeligheid

In zeldzame gevallen kan een allergische of overgevoeligheidsreactie optreden op materialen die tijdens een orthodontische behandeling worden gebruikt.

Wanneer u bekend bent met een allergie of overgevoeligheid voor bepaalde materialen, geneesmiddelen of stoffen, verzoeken wij u dit vóór de behandeling door te geven.

Wanneer tijdens de behandeling een mogelijke allergische of overgevoeligheidsreactie optreedt, kan aanpassing van de gebruikte materialen of behandeling noodzakelijk zijn.

15. Extracties en chirurgische behandelingen

Voor sommige orthodontische behandelingen kan het noodzakelijk of wenselijk zijn tanden of kiezen te verwijderen of een aanvullende chirurgische behandeling te laten uitvoeren.

Wanneer dit voor uw behandeling van toepassing is, wordt dit vooraf met u besproken.

De zorgverlener die de betreffende tandheelkundige of chirurgische ingreep uitvoert, informeert u over de specifieke risico's en vraagt waar nodig afzonderlijk toestemming voor die behandeling.

16. Aanvullende tandheelkundige behandeling

Door verschillen in onder andere vorm, grootte en onderlinge verhouding van tanden en kiezen kan na de orthodontische behandeling aanvullende tandheelkundige behandeling wenselijk zijn om het functionele of esthetische resultaat verder te verbeteren.

Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan composietrestauraties of -opbouwen, kroon- en brugwerk of parodontale behandeling.

Wanneer dit aan de orde is, wordt dit met u besproken en kan zo nodig overleg plaatsvinden met uw eigen tandarts of een andere behandelaar.

17. Retentie en verschuiving van tanden na de behandeling

Na een orthodontische behandeling hebben tanden en kiezen van nature de neiging om opnieuw te verschuiven. Daarnaast verandert de stand van tanden en kiezen gedurende het hele leven, ook bij mensen die nooit orthodontisch behandeld zijn.

Om het behaalde resultaat zo goed mogelijk te behouden, wordt na de actieve behandeling meestal retentieapparatuur gebruikt. Dit kan bestaan uit een vastgeplakt retentiedraadje en/of een uitneembare retentiebeugel.

Het is belangrijk dat de patiënt de gegeven instructies over het dragen, onderhouden en controleren van de retentieapparatuur zorgvuldig opvolgt.

Ook na jaren kunnen tanden en kiezen nog verschuiven. Een blijvend perfect rechte tandstand kan daarom niet worden gegarandeerd.

Wanneer een retentiedraad losraakt, breekt of vervormt of wanneer een uitneembare retentiebeugel niet meer goed past, dient de patiënt tijdig contact op te nemen met de praktijk.

18. Mondfoto's, gebitsfoto's, scans en röntgenfoto's

Voor diagnostiek, behandelplanning, dossiervoering en het volgen en beoordelen van het behandelresultaat kunnen vóór, tijdens en na de orthodontische behandeling mond- en gebitsfoto's en digitale scans worden gemaakt. Wanneer daarvoor een indicatie bestaat, kunnen ook röntgenfoto's worden gemaakt.

Deze gegevens maken onderdeel uit van het patiëntendossier en worden verwerkt en bewaard volgens de daarvoor geldende wet- en regelgeving.

Gebruik van foto's of ander beeldmateriaal voor de website, social media, reclame, voorlichtingsmateriaal of andere publicitaire doeleinden valt niet onder de toestemming voor de orthodontische behandeling. Hiervoor wordt afzonderlijk en vooraf toestemming gevraagd. Het geven van deze toestemming is vrijwillig en heeft geen invloed op de orthodontische behandeling.

19. Taakdelegatie

Binnen onze praktijk kunnen bepaalde onderdelen van de orthodontische behandeling in opdracht van een BIG-geregistreerde tandarts of orthodontist worden uitgevoerd door daarvoor opgeleide en bekwame medewerkers.

Bij het delegeren van voorbehouden handelingen worden de daarvoor geldende wettelijke en professionele voorwaarden gevolgd. De BIG-geregistreerde tandarts of orthodontist stelt per patiënt de indicatie, geeft de opdracht en ziet erop toe dat de uitvoerende medewerker voor de betreffende handeling bekwaam is.

Wanneer voor een gedelegeerde voorbehouden handeling toezicht en/of tussenkomst noodzakelijk is, wordt ervoor gezorgd dat deze mogelijkheid overeenkomstig de geldende regels aanwezig is.

De patiënt wordt geïnformeerd wanneer een voorbehouden handeling in opdracht van een tandarts of orthodontist door een niet-zelfstandig bevoegde medewerker wordt uitgevoerd. De daarvoor vereiste toestemming van de patiënt wordt gevraagd en vastgelegd in het patiëntendossier.

De patiënt kan bij vragen over de behandeling altijd overleg vragen met de behandelend orthodontist of tandarts.

20. Niet nagekomen of te laat afgezegde afspraken

Voor iedere patiënt reserveren wij specifiek tijd in onze agenda. Wanneer u een afspraak niet kunt nakomen, dient u deze minimaal 24 uur vóór het afgesproken tijdstip af te zeggen.

Wanneer een afspraak niet of minder dan 24 uur van tevoren wordt afgezegd, kan een bedrag voor de gereserveerde tijd rechtstreeks bij de patiënt, ouder of wettelijk vertegenwoordiger in rekening worden gebracht.

Wij hanteren hiervoor de volgende tarieven:

• afspraak van 30 minuten of korter: € 30,-
• afspraak langer dan 30 minuten en maximaal 60 minuten: € 50,-
• afspraak langer dan 60 minuten: € 75,-

Een no-show is geen geleverde orthodontische zorg. Deze kosten worden daarom rechtstreeks in rekening gebracht en kunnen niet als orthodontische behandeling bij de zorgverzekeraar worden gedeclareerd.

Bij bijzondere omstandigheden waardoor een afspraak redelijkerwijs niet tijdig kon worden afgezegd, kan de praktijk besluiten om van het in rekening brengen van deze kosten af te zien.

21. Kosten en financiële verplichtingen

Voor de orthodontische behandeling gelden de op dat moment toepasselijke tarieven.

Voor zover mogelijk wordt de patiënt vooraf geïnformeerd over de te verwachten kosten van de behandeling. De hoogte van een eventuele vergoeding is afhankelijk van de zorgverzekering en polisvoorwaarden van de patiënt.

De patiënt, ouder of wettelijk vertegenwoordiger is zelf verantwoordelijk voor het controleren van de verzekeringsdekking en voor betaling van bedragen die niet door de zorgverzekeraar worden vergoed.

Wanneer financiële verplichtingen niet worden nagekomen, kan dit gevolgen hebben voor de voortzetting van de behandeling. Een lopende orthodontische behandeling wordt niet zonder meer beëindigd. Wanneer opschorting of beëindiging wordt overwogen, wordt hierover met de patiënt en/of wettelijk vertegenwoordiger gecommuniceerd en handelt de praktijk volgens de geldende wettelijke en professionele regels.

22. Wijziging van het behandelplan

Tijdens een orthodontische behandeling kunnen omstandigheden ontstaan die bij aanvang niet konden worden voorzien.

Wanneer hierdoor een wezenlijke wijziging van het behandelplan noodzakelijk of wenselijk wordt, wordt dit met de patiënt en/of wettelijk vertegenwoordiger besproken. Daarbij wordt uitleg gegeven over de reden voor de wijziging, de gevolgen, relevante risico's en mogelijke alternatieven.

Wanneer de wijziging daartoe aanleiding geeft, wordt opnieuw toestemming voor de aangepaste behandeling gevraagd en vastgelegd.

23. Minderjarige patiënten

Voor het informeren en verkrijgen van toestemming voor de behandeling gelden de wettelijke regels van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO).

Patiënten jonger dan 12 jaar
De wettelijk vertegenwoordiger(s) geeft/geven toestemming voor de behandeling. Het kind wordt op een bij de leeftijd en het bevattingsvermogen passende manier geïnformeerd en bij de behandeling betrokken.

Patiënten van 12 tot en met 15 jaar
In beginsel is toestemming nodig van zowel de patiënt zelf als de wettelijk vertegenwoordiger(s).

Patiënten vanaf 16 jaar
De patiënt beslist in beginsel zelfstandig over de behandeling en wordt zelf geïnformeerd, mits de patiënt in staat is tot een redelijke waardering van zijn of haar belangen.

Bij minderjarige patiënten houden wij daarnaast rekening met de wettelijke regels rondom gezag en vertegenwoordiging.

24. Informed consent en toestemming voor de behandeling

Voorafgaand aan de orthodontische behandeling wordt u geïnformeerd over uw gebitssituatie, het voorgestelde behandelplan, het doel en de verwachte duur van de behandeling, de voor uw behandeling relevante risico's en mogelijke complicaties, mogelijke alternatieven en de te verwachten kosten.

De informatie wordt afgestemd op wat voor u noodzakelijk is om een weloverwogen beslissing over de behandeling te kunnen nemen.

U krijgt gelegenheid om vragen te stellen en nadere uitleg te vragen wanneer iets niet duidelijk is.

Uw toestemming voor de voorgestelde orthodontische behandeling wordt vastgelegd in het patiëntendossier.

Door toestemming te geven voor de behandeling bevestigt u dat:

• u informatie heeft ontvangen over de voorgestelde behandeling;
• u gelegenheid heeft gekregen om vragen te stellen;
• de voor uw situatie relevante behandelmogelijkheden en alternatieven met u zijn besproken;
• u bent geïnformeerd over de voor uw behandeling relevante risico's en mogelijke complicaties;
• u begrijpt dat de duur en het uiteindelijke resultaat van een orthodontische behandeling niet volledig kunnen worden gegarandeerd;
• u begrijpt dat uw medewerking, mondhygiëne, poetstechniek en het opvolgen van instructies invloed kunnen hebben op het verloop en resultaat van de behandeling;
• u toestemming geeft voor de met u besproken orthodontische behandeling.

Toestemming is geen eenmalige formaliteit. Wanneer tijdens de behandeling relevante nieuwe omstandigheden ontstaan of het behandelplan wezenlijk verandert, wordt u hierover geïnformeerd en wordt waar nodig opnieuw toestemming gevraagd.

Heeft u vóór of tijdens de behandeling vragen of begrijpt u bepaalde informatie niet, bespreek dit dan met uw orthodontist of het behandelteam. Wij geven u graag aanvullende uitleg.